«در خانهای که دیوارهایش بوی فقر و اعتیاد میدهد، تدارک برای عروسیِ «سمیه» تنها بهانهای است برای فرار از واقعیت. اما این جشن قریبالوقوع، آتش زیر خاکسترِ اختلافات کهنه را شعلهور میکند؛ جایی که تلاش برای بقا، پیوندهای خونی را به چالش کشیده و سرنوشت تکتک اعضا را در میان هیاهوی رفتن و ماندن، دگرگون میسازد.»
وقتی «رفتن» تنها راه نجات است، اما هزینهاش ویرانی یک خانواده! صدای لرزانِ «نرو سمیه…» در این خانه، فقط یک دیالوگ نیست؛ فریادِ وحشت از فروریختنِ سقفی است که تنها ستونش سمیه است. اینجا «ابد و یک روز» است؛ روایتی نفسگیر از حبس ابد در زندانی به نام خانه. آیا جرأت دارید با شاهکارِ بیرحم و تکاندهندهی سعید روستایی روبهرو شوید؟
سینمایی ابد و یک روز (Abad va yek rooz)، فراتر از یک اثر سینمایی معمول، یک سیلی محکم و بیدارکننده بر گونه سینمای اجتماعی ایران بود. نخستین تجربه بلند سعید روستایی در سال ۱۳۹۴، چنان طوفانی در جشنواره فیلم فجر به پا کرد که گردوغبار آن هنوز هم بر بدنه سینمای درام نشسته است. این شاهکار که رکورددار دریافت ۹ سیمرغ بلورین (از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی) است، روایتی عریان، بیپرده و تکاندهنده از فروپاشی یک خانواده در محلههای جنوبی تهران را به تصویر میکشد.
روستایی با تهیهکنندگی سعید ملکان، اثری خلق کرد که مرز بین «سیاهنمایی» و «رئالیسم محض» را جابهجا کرد و مخاطب را بدون واسطه در برابر آینهای تمامقد از فقر، اعتیاد و روابط پیچیده انسانی قرار داد. تسلطی که بعدها زمینهساز خلق فیلم متری شیش و نیم شد؛ جایی که باز هم زوجِ معادی و محمدزاده، اینبار در لابیرنتهای پیچیده تهران، تقابل نفسگیرِ پلیس و سلطانِ شیشه (ناصر خاکزاد) را به نمایش گذاشتند.
در خانهای که دیوارهای آن از فریاد و دعوا ترک برداشته، «سمیه» (با بازی درخشان پریناز ایزدیار) آخرین ستون نگهدارندهی سقف لرزانِ خانواده است. او دختر جوانی است که در میانهی جنگ برادرانش بر سر مواد و پول، تصمیم به فداکاری بزرگی میگیرد. سمیه قرار است به عقد یک مرد افغان درآید؛ نه برای عشق و عاشقی، بلکه برای نجات خانواده از منجلاب فقر و بدهی.
اما این ازدواج، تنها یک پیوند ساده نیست؛ بلکه حکمِ کشیدنِ ضامنِ نارنجک را دارد. با رفتن سمیه، تعادل شکننده خانه به هم میریزد. مادری پیر و بیمار، برادری معتاد که در دنیای توهماتش غرق شده (محسن)، و برادری دیگر (مرتضی) که برای سروسامان دادن به زندگی خودش حاضر به هر معاملهای است. داستان در یک بازه زمانی کوتاه رخ میدهد، اما تعلیقی که ایجاد میکند، به اندازه یک عمر سنگین است. پرسش اصلی اینجاست: آیا سمیه میرود و خود را نجات میدهد؟ یا میماند و در این باتلاق ابدی غرق میشود؟
| بازیگر | نقش |
|---|---|
| پیمان معادی | مرتضی تولیخانلو |
| نوید محمدزاده | محسن تولیخانلو |
| پریناز ایزدیار | سمیه تولیخانلو |
| شبنم مقدمی | اعظم تولیخانلو |
| ریما رامینفر | شهناز تولیخانلو |
| مهدی قربانی | نوید تولیخانلو |
| معصومه رحمانی | لیلا تولیخانلو |
| شیرین یزدانبخش | مادر |
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| کارگردان | سعید روستایی |
| تهیهکننده | سعید ملکان |
| نویسنده | سعید روستایی |
| موسیقی | امید رئیسدانا |
| فیلمبردار | علی قاضی |
| تدوینگر | بهرام دهقان |
| توزیعکننده | فیلمیران |
| تاریخهای انتشار | ۱۳ بهمن ۱۳۹۴ (فجر) – ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ (ایران) |
| مدت زمان | ۱۱۰ دقیقه |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی |
| فروش گیشه | ۱۱٬۴۸۰٬۰۵۸٬۰۰۰ تومان |
بسیاری از منتقدان و صاحبنظران، ابد و یک روز را پدیده بیرقیب سینمای دهه نود میدانند. آنچه این فیلم را از سایر آثار موسوم به «ژانر فلاکت» متمایز میکند، هوشمندی کارگردان در ترسیم جزئیات است. روستایی به جای اینکه صرفاً دوربینش را در زاغهها بچرخاند تا ترحم بخرد، لنز دوربین را به عمیقترین و ملتهبترین لحظات زندگی شخصیتها میبرد.
اینجا خبری از شعارهای اخلاقی گلدرشت نیست. کاراکترها در برزخی خاکستری گرفتارند؛ نه کاملاً سفید و مقدساند و نه مطلقاً سیاه و پلید. حتی «مرتضی» (با بازی پیمان معادی) که گاهی منفور به نظر میرسد، خود قربانی شرایط است. فیلمساز با مهارتی مثالزدنی، زشتیهای فقر را با نوعی طنزِ تلخ و گزنده ترکیب کرده است. دیالوگهای پینگپنگی و حاضرجوابی شخصیتها، همانقدر که مخاطب را میخنداند، بغض را در گلویش مینشاند. این تضاد، همان جادویی است که ریتم فیلم را تا ثانیه آخر حفظ میکند.
نقطه عطف و برگ برنده فیلم، بدون شک تیم بازیگری آن است. نوید محمدزاده در نقش «محسن»، تصویری از اعتیاد ارائه داد که تا سالها در حافظه سینمایی ایران باقی خواهد ماند. او کلیشههای رایجِ نقش معتاد را شکست و شخصیتی خلق کرد که هم ترحمبرانگیز است و هم به طرز عجیبی دوستداشتنی. سکانس معروف و وایرال شدهی «نرو سمیه…»، اوج هنرنمایی اوست که مرز میان بازیگری و واقعیت را محو میکند.
در سوی دیگر ماجرا، پریناز ایزدیار با بازیِ زیرپوستی و نگاههای پر از حرف، بارِ عاطفی درام را به دوش میکشد. او کمتر فریاد میزند، اما چشمانش فریادی بلندتر از تمام دعواهای خانه دارد. شیمیِ بین بازیگران به قدری قوی و باورپذیر است که گویی آنها سالهاست زیر یک سقف زندگی کردهاند و این حاصل تمرینهای سخت و هدایت درست کارگردان است.
اگرچه برخی معتقدند فیلمنامه در پرده میانی دچار اندکی افت ریتم میشود و برخی خردهروایتها (مانند داستان خواهرزاده قلدر) کارکرد دراماتیک چندانی ندارند و تنها به شلوغی فضا افزودهاند، اما کارگردانی فنی روستایی این ضعفهای جزئی را میپوشاند.
دقت در طراحی صحنه و لباس بیداد میکند؛ از بندِ زیرپوشِ رها شدهی محسن تا چیدمان شلوغ و کثیفِ حیاط، همه چیز در خدمت فضاسازی و انتقال حس خفگی است. تدوین فیلم اجازه نفس کشیدن نمیدهد و مخاطب را درست در مرکزِ هرجومرج قرار میدهد. با این حال، پایانبندی فیلم و کشآمدن سکانسهای آمادهسازی مراسم عقد، شاید تنها پاشنه آشیلِ ریتم اثر باشد که البته در سایه بازیهای درخشان، کمتر به چشم میآید.
«ابد و یک روز» روایت فرار سمیه از فقر مطلق است، نه یک ازدواج عاشقانه. او ستون خانوادهای فرسوده است که رفتنش خلأیی جبرانناپذیر ایجاد میکند. فیلم بهخوبی نشان میدهد فقر فقط بیپولی نیست، بلکه زنجیرهای از وابستگیهاست. با کارگردانی دقیق و فضایی بیپیرایه، تصویری تلخ اما صادقانه از آدمهایی میبینیم که همیشه روی لبه سقوط زندگی میکنند.
این فیلم چهره پنهان شهر را بدون زرقوبرق نشان میدهد؛ جایی که بقا، مبارزه است و خبری از عشق نیست. داستان دخترانی که زیباییشان زیر آوار فقر دفن شده و پسرانی که به اعتیاد پناه بردهاند. در مرکز این جهان خشن، کودکی تنها مانده که تمام امیدش به خواهری است که شاید بهزودی نباشد؛ روایتی ترسناک که فقر را نه یک مفهوم، بلکه یک سرنوشت محتوم نشان میدهد.
سعید روستایی در اولین فیلمش، بیاغراق به بحرانهای اقتصادی و فرهنگی میپردازد. ترکیبی واقعگرایانه از اعتیاد، طلاق و ازدواج اجباری که با بازی درخشان «نوید محمدزاده» جان گرفته است. این اثر بدون شعارزدگی، تابوهای اجتماعی و ساختار سنتی خانواده را به چالش میکشد؛ اگر به ژانر «سینمای اجتماعی» علاقه دارید، تماشای این فیلم یک ضرورت است.
تفاوت این فیلم در عمق پرداخت و صداقت بیرحمانه آن است. ورود خواستگار بهانهای میشود برای کالبدشکافی خانوادهای که قربانی شرایطاند؛ آدمهایی که نه سیاه مطلقاند و نه سفید. تصویر اعتیاد در اینجا کلیشه نیست، بلکه زخمی عمیق است که با بازیهای شاهکار پیمان معادی و پریناز ایزدیار به اوج میرسد و نویدبخش ظهور یک فیلمساز مهم در سینمای ایران است.
رونمایی از این درام اجتماعی در بخش سودای سیمرغ سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، تنها یک اکران معمولی نبود؛ بلکه آغازگرِ یک زلزله در جدول جوایز سینمای ایران شد. همانطور که در ویکیپدیای این فیلم آمده است، این درام تکاندهنده با نامزدی در ۱۰ شاخه و شکارِ ۹ سیمرغ بلورین، رکوردی حیرتانگیز از خود بر جای گذاشت و به پدیده بیرقیبِ آن دوره بدل گشت.
اما عطشِ این اثر برای کسب افتخارات به فجر محدود نشد؛ درخششِ خیرهکنندهی ساختهی روستایی در محافل هنری دیگر نظیر شانزدهمین جشن حافظ، دهمین گردهمایی انجمن منتقدان و نویسندگان و همچنین هجدهمین جشن خانه سینما نیز ادامه یافت تا با کسب بیشترین تعداد تندیس و نامزدی، نام خود را به عنوان «سلطان بلامنازع جوایز» در تاریخ معاصر سینمای ایران ثبت کند.
| جشنواره / رویداد | بخش / جایزه | نامزد | نتیجه |
|---|---|---|---|
| سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر | بهترین کارگردانی | سعید روستایی | برنده (سیمرغ بلورین) |
| بهترین بازیگر نقش اول زن | پریناز ایزدیار | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | نوید محمدزاده | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین فیلمنامه | سعید روستایی | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین تدوین | بهرام دهقان | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین چهرهپردازی | سعید ملکان | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین فیلم از نگاه تماشاگران | سعید ملکان | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین فیلم (بخش نگاه نو) | سعید ملکان | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین کارگردانی (بخش نگاه نو) | سعید روستایی | برنده (سیمرغ بلورین) | |
| بهترین فیلم | سعید ملکان | نامزدشده | |
| بهترین بازیگر نقش اول مرد | پیمان معادی | نامزدشده | |
| شانزدهمین جشن دنیای تصویر (حافظ) | بهترین فیلم | سعید ملکان | برنده (تندیس حافظ) |
| بهترین بازیگر زن | پریناز ایزدیار | برنده (تندیس حافظ) | |
| بهترین بازیگر مرد | نوید محمدزاده | برنده (تندیس حافظ) | |
| بهترین فیلمنامه | سعید روستایی | برنده (تندیس حافظ) | |
| بهترین دستاورد هنری (تدوین) | بهرام دهقان | برنده (تندیس حافظ) | |
| بهترین کارگردانی | سعید روستایی | نامزدشده | |
| هجدهمین جشن خانه سینما | بهترین کارگردانی | سعید روستایی | برنده |
| بهترین بازیگر نقش اول مرد | پیمان معادی | برنده | |
| بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | نوید محمدزاده | برنده | |
| بهترین فیلمنامه | سعید روستایی | برنده | |
| بهترین تدوین | بهرام دهقان | برنده | |
| بهترین طراحی لباس | غزاله معتمد | برنده | |
| بهترین صدابرداری | امین میرشکاری | برنده | |
| دهمین جشن انجمن منتقدان و نویسندگان | بهترین فیلم | سعید ملکان | برنده |
| بهترین کارگردانی | سعید روستایی | برنده | |
| بهترین فیلمنامه | سعید روستایی | برنده | |
| بهترین بازیگر نقش اول مرد | پیمان معادی | برنده | |
| بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | نوید محمدزاده | برنده | |
| بهترین بازیگر نقش اول زن | پریناز ایزدیار | برنده | |
| جشنواره بینالمللی فیلم ژنو | بهترین فیلم | سعید ملکان | برنده |
| جشنواره بینالمللی فیلم خیخون | بهترین فیلم | – | برنده |
| جشنواره بینالمللی فیلم داکا | بهترین فیلمنامه | سعید روستایی | برنده |
| جشنواره فیلمهای ایرانی استرالیا | بهترین فیلم | سعید ملکان | برنده |
| جشنواره بینالمللی فیلم شهر | بهترین فیلم | سعید ملکان | برنده |
این فیلم ایرانی، مرثیهای است ماندگار برای رویاهای برباد رفته؛ فیلمی که با وجود تلخیِ بیپایانش، به دلیل ساختار مستحکم و دیالوگنویسی شاهکار، به یک اثر کالت و جریانساز تبدیل شده است. این فیلم فقط داستان یک خانواده نیست؛ برشی جراحیشده از زیر پوست شهر است که هر بینندهای را میخکوب میکند.
اگر میخواهید جزئیاتِ دقیقِ بازی نوید محمدزاده و سکوتهای پریناز ایزدیار را با تمام وجود حس کنید، پیشنهاد میکنیم همین حالا برای تماشا آنلاین یا دانلود فیلم ابد و یک روز اقدام کنید. شما میتوانید این شاهکار سینمایی را با لینک مستقیم و ترافیک رایگان، در ۵ کیفیت بالا (از نسخه موبایلی تا Full HD) در سایت پخش فیلم دریافت کنید و ساعاتی را محوِ جادوی تلخ اما زیبای سعید روستایی شوید.
فعلا کسی نظر نداده !
اولین نفری باش نظرشو راجب این فیلم میگه (: