داستان سریال
از کوچه‌پس‌کوچه‌های خرمشهر تا طوفان حوادث دهه‌های بعد، داستان زندگی دختری معترض است که در برابر اصول منضبط پدر نظامی‌اش می‌ایستد؛ روایتی از جدال باورها، توطئه‌های پنهان و تلاشی خستگی‌ناپذیر برای نجات کانون خانواده.
از کوچه‌پس‌کوچه‌های خرمشهر تا طوفان حوادث دهه‌های بعد، داستان زندگی دختری معترض است که در برابر اصول منضبط پدر نظامی‌اش می‌ایستد؛ روایتی از جدال باورها، توطئه‌های پنهان و تلاشی خستگی‌ناپذیر برای نجات کانون خانواده.
گذر زمان و وقوع تلاطم‌های سیاسی، سنگ محکی برای عیار پایداری پیوندهای خانوادگی است؛ جایی که عقیده‌ها تغییر می‌کنند و باورها در برابر یکدیگر صف‌کشی می‌کنند. در اوایل دهه نود، تلویزیون ایران دست به تجربه‌ای جسورانه زد تا قصه‌ای پهناور را در بستر حوادث معاصر بازگو کند؛ قصه‌ای که زندگی یک خانواده را از آرامش روزهای پیش از انقلاب تا دالان‌های تاریک دفاع مقدس و سال‌های بعد به تصویر می‌کشد.
مجموعه «کیمیا» به کارگردانی جواد افشار و نویسندگی مسعود بهبهانی‌نیا و زهرا پارسافر، یکی از طولانی‌ترین پروژه‌های داستانی شبکه دو سیما است که از مهر تا بهمن سال ۱۳۹۴ روی آنتن رفت. مراحل نگارش این اثر از سال ۱۳۹۰ کلید خورد و فیلم‌برداری آن از آذر ۱۳۹۲ در شهر خرمشهر آغاز شد. سازندگان برای تصویربرداری خطوط داستانی متعدد، علاوه بر استان‌های جنوبی کشور نظیر خوزستان، بخشی از مراحل تولید را در کشور گرجستان و شهر تفلیس پیش بردند. با وجود حواشی متعدد و نقدهای تند کارشناسان، این سریال توانست به یکی از پرمخاطب‌ترین آثار تلویزیونی تبدیل شود. استقبال از این درامِ طولانی مرزهای داخلی را هم رد کرد و پخش آن در کشورهای عربی از جمله لبنان، عراق، مصر و الجزایر با بازخوردهای گسترده‌ای همراه شد.
خط داستانی حول محور دختری معترض و آرمان‌گرا به نام کیمیا پارسا با بازی مهراوه شریفی‌نیا می‌چرخد. او در خانواده‌ای رشد کرده که پدرش فردی نظامی، منضبط و پایبند به قوانین وقت است. این تفاوت نگاه، فاصله‌ای عمیق میان پدر و دختر ایجاد می‌کند. با شدت گرفتن تحولات سیاسی و اجتماعی در کشور، این خانواده ناخواسته وارد دسیسه‌ها و ماجراهای پیچیده‌ای می‌شود؛ اتفاقاتی که کیمیا را مجبور می‌کند برای حفظ یک‌پارچگی کانون خانواده دست به تلاش‌های بی‌وقفه بزند.
داستان در سه فصل زمانیِ پیش از انقلاب، دوران جنگ تحمیلی و زمان حال پیش می‌رود و تلاش می‌کند تاثیر اتفاقات کلان کشوری را بر سرنوشت تک‌تک اعضای خانواده نشان دهد. پرداختن به بستر سال‌های دفاع مقدس و اثرات عمیق جنگ بر عواطف انسانی، یادآور آثار ماندگار دیگری همچون سریال در بند اروند است؛ اثری که با محوریت سرنوشت متفاوت دو برادر همرزم و گرامیداشت شهدای فرهنگی، تصویر متفاوتی از آن دوران را به نمایش می‌گذارد.
| بازیگر | نقش | توضیحات |
|---|---|---|
| مهراوه شریفی‌نیا | کیمیا پارسا | نقش اصلی، همسر سابق آرش، همسر پیمان، دختر فرخ و مهری، خواهر کیوان و کامران |
| آزیتا حاجیان | مهری افشار | زن فرخ، مادر کیمیا، کیوان و کامران، خواهر شریف و منوچهر |
| حسن پورشیرازی | فرخ پارسا | همسر مهری، پدر کیمیا و کیوان و کامران |
| پوریا پورسرخ | آرش مشفق | پسر فریدون و مهتاب، همسر سابق کیمیا |
| مهدی پاکدل | پیمان نکونام | پسر حبیب و معصومه، همسر کیمیا |
| امیرحسین آرمان | شهریار کامفر | پسر شهرام و محبوبه، نامزد آزاده (رها) |
| سید مهرداد ضیایی | منوچهر افشار | برادر مهری، همسر مهتاب |
| علی شادمان | کیوان پارسا | پسر فرخ و مهری، برادر کیمیا و کامران |
| برزو ارجمند | – | – |
| سوگل طهماسبی | نرگس | خواهرزاده معصومه، زن فرشید |
| نسرین نکیسا | معصومه | زن حبیب، مادر پیمان و امین، خاله نرگس |
| عاطفه رضوی | مهتاب | همسر سابق فریدون مشفق، همسر منوچهر، مادر آرش، زن برادر مهری، زن دایی کیمیا، کیوان و کامران |
| صدیقه کیانفر | – | – |
| حمیدرضا هدایتی | حبیب نکونام | پدر پیمان و امین |
| مهدی سلطانی | شهرام کامفر | ساواکی، همسر محبوبه، پدر شهریار |
| گلاره عباسی | فرزانه مشفق | دختر فریدون، خواهر ناتنی آرش |
| نیکی کریمی | محبوبه ملکی | همسر شهرام، مادر شهریار |
| رضا کیانیان | فریدون مشفق | پدر آرش و فرزانه، همسر سابق مهتاب |
| سودابه بیضایی | مرضیه طاهری | معلم کیمیا |
| عطا عمرانی | فرشید | همسر نرگس، دوست پیمان و رضا |
| روح‌الله کمانی | بیژن کامفر | پسر فروغ، خواهرزاده فرخ، پسر عمه کیمیا، کیوان و کامران |
| فریبا طالبی | عاطفه | همسر بیژن، دوست کیمیا و نرگس |
| شهین تسلیمی | فروغ پارسا | خواهر فرخ، مادر بیژن |
| رضا توکلی | تورج | ساواکی، دوست شهرام |
| پوراندخت مهیمن | سیمین | مادر محبوبه و خسرو |
| بیوک میرزایی | ستوان رستمی | رئیس فرخ |
| مالک سراج | سمیر | قاچاقچی |
| کوروش زارعی | خسرو ملکی (خسروی) | ساواکی، برادر محبوبه |
| مهتاب ثروتی | سلما | دوست کیمیا و عطیه |
| گلوریا هاردی | آزاده (رها معین) | دختر سلما و عادل، دخترخوانده کیمیا و آرش، نامزد شهریار |
| میرطاهر مظلومی | فتحی | وکیل مشفق، دوست آرش |
| محمدرضا شریفی‌نیا | همایون کامفر | برادر ناتنی شهرام |
| خاطره حاتمی | بهاره | دوست آزاده (رها) |
| بنفشه | خواهر بهاره | – |
| نوید خداشناس | نادر | ساواکی، همکار شهرام |
| حامد بهداد | سیدمحمد جهان‌آرا | فرمانده سپاه خرمشهر |
| علی انصاریان | فرهاد | مدیر آژانس هواپیمایی، کارمند مشفق |
| غلامحسین تسعیری | مهدوی | وکیل، استاد پیمان |
| علی افشار | امین نکونام | پسر معصومه و حبیب، برادر پیمان |
| مهوش وقاری | ناهید | خدمتکار مشفق، خاله فرزانه |
| حسین توشه | جمال | ناخدا |
| صدرالدین حجازی | اسحاق | صراف |
| زهرا سعیدی | مونس | زن احمد، مادر بنفشه و بهاره |
| فخرالدین صدیق‌شریف | احمد | شوهر مونس |
| عبدالحلیم تقلبی | شریف افشار | همسر عطری، برادر ناتنی مهری و منوچهر |
| ابتسام بغلانی | عطری | همسر شریف، زن دایی کیمیا، کیوان و کامران |
| حسن جوهرچی | حسن | آدم معمولی |
| دایانا حکیمی | سحر نکونام | دختر کیمیا و پیمان، خواهر سروش |
| سیروس سپهری | جوادی | ساواکی |
| علی تقوازاده | سروش نکونام | پسر کیمیا و پیمان، همسر مونا، برادر سحر |
| رحیم نوروزی | مامور | ساواکی |
| علی اصغر رضایی | سعادت | رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی |
گستردگی بازه زمانی اثر و شتاب در روند تولید، حواشی زیادی را برای سازندگان رقم زد. اگرچه جذب مخاطب بالا یک نقطه قوت برای پروژه محسوب می‌شد، اما زاویه‌های فنی و محتوایی آن با انتقادهای صریحی مواجه شد.
بسیاری از منتقدان، فیلم‌نامه را دارای بافت‌های شکننده و تناقض‌های منطقی دانستند. بازی برخی چهره‌های سرشناس دور از انتظار ظاهر شد و به ویژه گریم کهن‌سالی شخصیت کیمیا که تنها به اضافه کردن یک عینک محدود شده بود، موجی از واکنش‌ها را در فضای مجازی به راه انداخت. برخی کارشناسان، روند داستانی را تکرار الگوهای قدیمی در بستر تحولات سیاسی قلمداد کردند.
یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های پخش سریال، خطاهای متعدد در طراحی صحنه بود. حضور المان‌های مدرن نظیر تبلیغات اپراتورهای تلفن همراه، آیفون تصویری، ایزوگام پشت‌بام‌ها و حتی عبور خودروهای جدید در نمای روزهای دهه پنجاه، بازخوردهای منفی فراوانی ایجاد کرد. همچنین اشتباهات محتوایی مانند انتساب ویراستاری کتاب‌های تاریخی به شخصیت داستانی، اعتراض چهره‌های مطبوعاتی را برانگیخت.
کیمیا با وجود تمام نقدها، لغزش‌های فنی و گاف‌های طراحی صحنه، توانست توجه بخش بزرگی از جامعه را به خود جلب کند و به عنوان یک درام خانوادگی بلند در یادها بماند. تلاش برای پیوند زدن داستان شخصی افراد با وقایع کلان کشور، این اثر را به تجربه‌ای خاص در کارنامه تلویزیون تبدیل کرد. نظر شما درباره سیر داستانی و کیفیت بازسازی سال‌های پیش از انقلاب در این سریال چیست؟ دیدگاه‌ها و ارزیابی‌های خود را در بخش نظرات بنویسید تا سایر مخاطبان پخش فیلم هم از تحلیل‌های شما بهره‌مند شوند.
