داستان سریال
روایتی پرفرازونشیب از زندگی استاد محمدحسین شهریار؛ از دوران کودکی در روستای خوشکناب و تجربه دراماتیک عشقی ناکام، تا اوج شهرت در عرصه شعر و شوریدگی در دل طوفانهای تاریخی ایران.
روایتی پرفرازونشیب از زندگی استاد محمدحسین شهریار؛ از دوران کودکی در روستای خوشکناب و تجربه دراماتیک عشقی ناکام، تا اوج شهرت در عرصه شعر و شوریدگی در دل طوفانهای تاریخی ایران.
شاعر بزرگی که غزلهایش مرزهای زبان و جغرافیا را درنوردید، این بار در سریالی پرفرازونشیب به تصویر کشیده میشود. مجموعه تلویزیونی شهریار داستان مردی است که از قلب روزهای پرآشوب مشروطه و روستای خوشکناب برخاست، درد عشق و غربت را به جان خرید و صدای ماندگار یک ملت شد. کمال تبریزی در این اثر نمایشی، پرده از خلوت شاعرانه، شوریدگیها و رویاروییهای این استاد بزرگ با طوفانهای سیاسی و اجتماعی عصر خویش برمیدارد.
وقتی صحبت از شعر معاصر ایران میشود، نام سید محمدحسین شهریار همچون نگینی بر تارک ادبیات میدرخشد. این مجموعه تلویزیونی ماندگار به کارگردانی کمال تبریزی و تهیهکنندگی سیمافیلم، یکی از مهمترین پروژههای بیوگرافی رسانه ملی است که نگاهی عمیق به افتونخیزهای زندگی، سیر تحول روحی و فرازونشیبهای زیست این استاد غزل دارد.
تولید این پروژه بزرگ از اردیبهشت ۱۳۸۴ در لوکیشنهای متعدد تهران و تبریز کلید خورد و پس از پشت سر گذاشتن مراحلی فشرده در شهریور ۱۳۸۵ به اتمام رسید. تدوین اثر به دست سعید شاهسواری انجام شد و در قالب ۳۴ قسمت ۵۰ دقیقهای روی آنتن شبکه دو سیما رفت. یکی از نقاط قوت تولید، تقسیمبندی مقاطع سنی این هنرمند بود؛ جایی که اردشیر رستمی دوره جوانی و شورانگیز زندگی او را به تصویر کشید و سیروس گرجستانی با نقشی ماندگار، سالهای میانسالی و پیری او را به اجرا درآورد.
داستان از سالهای پایانی حکومت قاجار آغاز میشود؛ در روزگاری که تبریز درگیر کشمکشها و شورشهای منطقهای بود. سید اسماعیل، از وکلای سرشناس شهر، برای حفظ آخرین فرزند خود از آسیب حوادث، او را به روستای خوشکناب و نزد خواهرش میفرستد. کودک در دل طبیعت و سادگی روستا رشد میکند و آشنایی او با ابراهیم ادیب، نخستین جرقههای معرفت و جهانبینی را در ذهن او روشن میسازد؛ جرقههایی که بعدها شالوده اشعار بینظیر او را شکل میدهند.
با مرور زمان، قصه همراه با قدمهای این شاعر وارد دوران تحصیل، تجربیات عشقی عمیق و پردرد، و در نهایت خلوتنشینی خودخواسته میشود. فیلمساز تلاش میکند مواجهه استاد با تحولات معاصر را به تصویر بکشد؛ تصویری از افتونخیزهای تاریخی که پیشتر در آثاری چون سریال معمای شاه نیز با محوریت حوادث سیاسی ایران بازآفرینی شده بود. در اینجا نیز روایت به پیروزی انقلاب و مواضع شهریار در دوران دفاع مقدس میپردازد؛ هرچند این مسیر نمایشی بدون حاشیه و چالش باقی نماند.
| بازیگر | نقش | توضیحات |
|---|---|---|
| اردشیر رستمی | جوانی شهریار | – |
| سیروس گرجستانی | میانسالی شهریار | – |
| پیام دهکردی | ابوالقاسم شیوا | از دوستان شهریار |
| سعید نیکپور | ملک الشعرا بهار | شاعر |
| احمد آقالو | عارف قزوینی | شاعر |
| بهروز بقایی | نیما یوشیج | شاعر |
| لیلی تقوی | مادر شهریار | مادر شهریار |
| فرهاد قائمیان | حاج میرآقا خشگنابی | پدر شهریار |
| الهام حمیدی | لاله | دختر صاحبخانه شهریار که عاشق شهریار بود |
| صبا کمالی | عزیزه عبدخالقی | همسر شهریار |
| رحیم نوروزی | میرزاده عشقی | از دوستان شهریار |
| اسماعیل خلج | سید شهابالدین مرعشی نجفی | – |
| آفرین عبیسی | ثریا ابراهیمی | معشوقه شهریار در پیری |
| هستی محمایی | – | معشوقه شهریار در جوانی |
| بابک حمیدیان | فراری سیاسی | – |
| سید مهرداد ضیایی | رئیس مجلس | – |
| بیژن افشار | ایرج میرزا | از دوستان شهریار |
| امیرکاوه آهنین جان | سید ابراهیم ادیب | رقیب عشقی اصلان |
| فرزین محدث | اصلان | رقیب عشقی ابراهیم ادیب |
| حسین عابدینی | بیوک | از دوستان شهریار |
ساخت آثار زندگینامهای درباره شخصیتهای تاریخی و ادبی همواره با حساسیتهای فراوانی همراه است. این اثر نیز پس از پخش با واکاويهای فراوانی از سوی منتقدان، ادبا و حتی خانواده استاد مواجه شد که در ادامه به ابعاد گوناگون این واکنشها پرداخته شده است.
یکی از جنجالیترین بخشهای مرتبط با پخش این اثر، اعتراض رسمی بهجت تبریزی، دختر استاد شهریار بود. وی با صدور بیانیهای اعلام کرد که محتوای نمایش داده شده منطبق بر واقعیتهای زندگی، منش و پژوهشهای متقن تاریخی نبوده و تصویر ارائه شده از پدرش با واقعیت فاصله دارد. این موضعگیری، موجی از بحثهای رسانهای را پیرامون مرز میان «خیالپردازی دراماتیک» و «امانتداری تاریخی» ایجاد کرد.
برخی از کارشناسان و جامعهشناسان با ارزیابی قسمتهای ابتدایی اثر، به نحوه بازنمایی زبان و فرهنگ آذری پرداختند. به باور آنان، ارائه دیالوگها به زبان اصلی همراه با زیرنویس فارسی میتوانست اصالت و ظرافت سخن شهریار را به شکل شایستهتری منتقل کند. همچنین تلفیق رویدادهای کلان تاریخی مانند جنبش مشروطه با لایههای خصوصی زندگی شاعر، از مواردی بود که به عقیده برخی تحلیلگران باعث کمرنگ شدن جزئیات روحی و علتهای گرایش او به دنیای شعر شد.
کارگردان مجموعه در نشستهای تحلیلی، ضمن دفاع از شوریدگی و ویژگیهای متفاوت رفتاری هنرمندان برجسته، به چالشهای سخت تولید و اعمال نظرهای سلیقهای پرداخت. کمال تبریزی با گلایه از ممیزیهای یکباره، حذف حدود ۵۰ دقیقه از قسمتهای پایانی و افزودن اجباری برخی بخشها بدون رعایت زمانبندی فنی را از عوامل آسیبزننده به ریتم و انسجام اثر دانست.
| سال | جایزه | رده | دریافتکننده | نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۸ | یازدهمین دوره جشن حافظ | بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی | پیام دهکردی | نامزدشده |
سریال شهریار با وجود تمام حاشیهها، نقدها و ممیزیها، گامی بزرگ در معرفی یکی از قلههای شعر معاصر به عموم مخاطبان بود. این اثر توانست جلب توجه نسل جدید به دیوان اشعار استاد و موزه وی را به همراه داشته باشد.
اگر به دیدن سریالهای بیوگرافی و تاریخی با فضای ادبی علاقه دارید، تماشای این مجموعه تجربه متفاوتی برای شما خواهد بود. شما میتوانید تمامی قسمتهای این سریال جذاب را با بهترین کیفیت از رسانه ما دانلود کرده و به تماشا بنشینید. نظرات خود را درباره بازی بازیگران و مسیر داستانی این اثر با ما به اشتراک بگذارید.
