«در میانه ویرانههای عراق، یک ماموریت بشردوستانه به تراژدی وحشتناکی ختم میشود. الهام و محمد با افتادن در دام اسارت داعش، خود را در نقطهی صفر مرزی میان مرگ و زندگی مییابند؛ جایی که برای زنده ماندن، باید با سایههای شوم خاطرات و خوی حیوانی تروریستها مبارزه کنند.»
آنجا که راهروهای سپید التیام به هزارتوی تاریک و خونین خاورمیانه پیوند میخورند، مرز میان نجاتبخش بودن و بقا در دوزخ رنگ میبازد. «بیگانگان» با حضور چهرههایی چون محمد نادری، امیرحسین صدیق و ارسلان قاسمی، روایتی ملتهب و نفسگیر از تقابل انسانیت با خشونت عریان را به تصویر میکشد؛ قصهای تکاندهنده که در آن سایه شوم افراطگرایی، سرنوشتها را به تاریکی کشانده و هر تصمیم، تاوانی به وسعت جان آدمها به همراه دارد.
مجموعه تلویزیونی «بیگانگان»، تازهترین خروجی راما قویدل در مقام کارگردان و اکبر تحویلیان به عنوان تهیهکننده است که در قامت یکی از برنامههای مناسبتی ایام نوروز روی آنتن شبکه سه سیما رفت. این درام ملتهب که بر اساس فیلمنامهای از علیرضا اسحاقی در مرکز سیمافیلم به تولید رسیده، تلاش میکند تا با تلفیق موقعیتهای خانوادگی و بسترهای جنگی، روایتی متفاوت از حضور پزشکان و نیروهای امدادی در مناطق بحرانزده ارائه دهد؛ فضایی جنگی و دلهره آور که پیشتر نمونهی موفق آن را در سریال مینو نیز شاهد بودیم؛ اثری که در هیاهوی روزهای پیش از سقوط خرمشهر، دلبستگی خطرناک یک جاسوس عراقی به یک پرستار را به تصویر کشید و عاشقانهای ناممکن را در دل آتش و خون رقم زد.
این عنوان (بیگانگان) که در واقع دنبالهای بر موفقیتهای آثار پیشین این تیم سازنده (همچون «بهترین تابستان من») شناخته میشود، دوربین خود را به میان التهابات منطقهای میبرد. سازندگان کوشیدهاند تا با بهرهگیری از تیمی حرفهای در پشت صحنه و ترکیبی از بازیگران نامآشنا، فضایی پرتعلیق از رویارویی انسان با خشونت بیپرده را خلق کنند.
پیرنگ اصلی داستان حول محور زندگی دو پزشک جوان به نامهای الهام و محمد میچرخد؛ زوجی که برای انجام یک مأموریت انسانی، عازم بیمارستان صلیب سرخ در یکی از شهرهای ناآرام همسایه میشوند. اما دست سرنوشت، مسیر این دو را در همان گیت خروجی فرودگاه از هم جدا میکند. محمد درمییابد که به دلیل چالشهای مالی شرکت پدرش، ممنوعالخروج است و از همراهی همسرش باز میماند.
در تکاپوی یافتن راهی برای پیوستن به الهام، محمد با کمک پسر داییاش، حبیب، از مسیری غیررسمی و از طریق همراهی با نیروهای داوطلب، راهی مناطق پرخطر میشود. اما چرخ روزگار بهگونهای میچرخد که مقصد او با بیمارستان همسرش فرسنگها فاصله پیدا میکند. نقطه عطف داستان جایی رقم میخورد که محمد و همراهانش در تلهای مرگبار گرفتار شده و اسارت، چهرهی تاریک و بیرحم خود را به این ناجیان جان انسانها نشان میدهد.
ساختهی جدید راما قویدل به عنوان یک اثر پرحادثه، در جلب توجه مخاطبان تا حدودی موفق عمل کرده است، اما بررسی دقیقتر آن از منظر فرم و محتوای سینمایی، نقاط قوت و ضعف قابلتأملی را نمایان میسازد که ارزش واکاوی دارند.
یکی از آسیبهای جدی این مجموعه، ضعف در منطق روایی و چفتوبستهای دراماتیک است. به نظر میرسد نویسنده برای بالا بردن ضربآهنگ داستان و تزریق هیجان در پایان هر اپیزود، از پختگیِ پرداختِ شخصیتها چشمپوشی کرده است. برای مثال، توالی سکانسهای مربوط به خانوادهی محمد در ایران، به شدت تصنعی جلوه میکند؛ جایی که راز سفر او به سرعت فاش میشود و در سکانسی اغراقآمیز، مادر خانواده دقیقاً در همان ثانیهای که تصویر اسرا روی صفحه نمایشگر نقش میبندد، وارد اتاق شده و از هوش میرود. این تقارنهای زمانی مهندسیشده، باورپذیری قصه را مخدوش کرده است.
این اثر تلویزیونی ابایی از نمایش چهرهی مخوف جنگ ندارد. به تصویر کشیدن سکانسهای اسارت و شکنجه، اگرچه با هدف انتقال حس انزجار طراحی شده، اما در اجرا بسیار بیپروا است. موسیقی متن ملتهبِ امیر توسلی نیز این بار روانی را تشدید میکند. انتقاد اساسی منتقدان به کنداکتور پخش این برنامه برمیگردد؛ نمایش چنین حجم بالایی از خشونت و تلخی در ایام تعطیلات که جامعه نیازمند محتوایی برای آرامش ذهنی است، انتخابی بحثبرانگیز ارزیابی میشود.
در نهایت، «بیگانگان» اثری است که تلاش میکند روایتی متفاوت از فداکاری در دل بحران ارائه دهد. کارگردان با وجود محدودیتهای مرسوم، توانسته فضایی پرتعلیق خلق کند، اما شتابزدگی در فیلمنامه و انتخاب زمان نامناسب برای پخش، باعث شد تا پتانسیلهای این درام آنطور که باید شکوفا نشود. این مجموعه بیش از آنکه یک سرگرمی خانوادگی باشد، یک تریلر بقا است که نیازمند ذهنی آماده برای پذیرش تلخیهاست.
نظر شما درباره کیفیت ساخت و روایت این مجموعه تلویزیونی چیست؟ آیا تعلیق و گرهافکنیهای داستان توانست انتظارات شما را برآورده کند؟ از نظر شما نمایش این میزان خشونت در رسانه ملی تا چه حد قابل توجیه است؟ دیدگاهها و نقدهای خود را با ما و دیگر خوانندگان در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.
بله عالیست