«در حالی که تنها چند ساعت تا پرواز به سوی سرنوشتی جدید باقی مانده، زندگی امیر و سارا با سپردن غیرمنتظره نوزاد همسایه به آنها، وارد گردابی از التهاب میشود. نگهداری کوتاهمدت از این امانت، آخرین لحظات حضورشان در وطن را به چالشی نفسگیر و آزمونی سخت برای وجدان و انسانیت تبدیل میکند.»
یک آپارتمان، دو چمدان بسته و بلیطی برای پرواز؛ اما یک اتفاق ساده همه چیز را به کابوس تبدیل میکند.
اولین تجربه کارگردانی نیما جاویدی، اثری است که خیلی زودتر از حد انتظار جای پای خود را در سینمای ایران و جهان محکم کرد. فیلم «ملبورن» (Melbourne) یک تریلر روانشناسانه و نفسگیر است که در فضایی محدود، تنشی نامحدود ایجاد میکند. این اثر که در سال ۱۳۹۲ ساخته شد، با تکیه بر بازیهای درخشان پیمان معادی و نگار جواهریان، روایتی دلهرهآور از ساعتهای پایانی حضور یک زوج جوان در ایران را به تصویر میکشد.
موفقیتهای بینالمللی این درام تحسینشده خیرهکننده است؛ افتتاحیه هفته منتقدین جشنواره ونیز (۲۰۱۴) تنها آغاز ماجرا بود. حضور در چهار جشنواره رده الف جهانی (ونیز، توکیو، قاهره و ماردل پلاتا) و کسب ۱۳ جایزه معتبر بینالمللی از جمله هرم طلایی جشنواره قاهره و جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره استکهلم، نشان میدهد که زبان تعلیق و اضطراب در این فیلم، زبانی جهانی است که مرزها را درنوردیده است.
داستان در آپارتمانی در تهران میگذرد که بوی رفتن میدهد. امیر (پیمان معادی) و سارا (نگار جواهریان) در حال بستن آخرین چمدانها برای مهاجرت به استرالیا هستند. آنها میخواهند آیندهای روشن در آن سوی آبها بسازند؛ رویایی که درست در نقطه مقابل سرنوشت تلخِ رضا در فیلم درخونگاه قرار دارد که پس از سالها کار طاقتفرسا در غربت، با امید به آغوش خانواده بازگشت اما جز ویرانی چیزی ندید. در اینجا اما، همه چیز برای “رفتن” طبق برنامه پیش میرود و تنها چند ساعت تا پرواز باقی مانده است.
در میان شلوغی اسبابکشی و خداحافظی، زنگ در به صدا در میآید. زن همسایه از آنها خواهش میکند که نوزادش را برای چند ساعت نگه دارند. سارا با اکراه میپذیرد، اما این پذیرش آغازگر تراژدی هولناکی است. سکوت ناگهانی نوزاد، فضای خانه را سنگین میکند. امیر و سارا متوجه میشوند که نوزاد فوت کرده است (یا به نظر میرسد که مرده است). حالا آنها در یک دوراهی اخلاقی و حیاتی گیر افتادهاند: تماس با پلیس و اورژانس که به معنای بازجویی، ممنوعالخروجی و نابودی رویای مهاجرت است، یا پنهانکاری و فرار؟ عقربههای ساعت بیرحمانه به جلو میروند و فشار روانی لحظه به لحظه بیشتر میشود.
| نام بازیگر | نقش |
|---|---|
| پیمان معادی | امیر علی |
| نگار جواهریان | سارا |
| مانی حقیقی | آقای مصیبی |
| شیرین یزدانبخش | – |
| الهام کردا | – |
| روشنک گرامی | نازی |
| ویدا جوان | – |
| علیرضا استادی | – |
| مارتین شمعون پور | – |
| علی گل زاده | – |
| مهرنوش شاه حسینی | – |
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نویسنده و کارگردان | نیما جاویدی |
| تهیهکننده | جواد نوروزبیگی |
| فیلمبردار | هومن بهمنش |
| تدوینگر | سپیده عبدالوهاب |
| توزیعکننده | رسانه فیلمسازان |
| تاریخهای انتشار | ۱۳۹۲ (جشنواره فجر) – شروع اکران: ۳ دی ماه ۱۳۹۳ |
| مدت زمان | ۹۰ دقیقه |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی |
اگر بخواهیم این تریلر اجتماعی را در یک جمله توصیف کنیم، باید گفت: «کلاسی درس برای خلق تعلیق بدون خونریزی». نیما جاویدی با هوشمندی تمام، لوکیشن را به یک آپارتمان محدود کرده تا حس خفگی و استیصال شخصیتها مستقیماً به مخاطب منتقل شود. منتقدان جهانی این فیلم را نه تنها یک درام اجتماعی، بلکه یک تریلر هیچکاکی در بستر رئالیسم ایرانی میدانند. شباهتهای سبکی به آثار اصغر فرهادی (مخصوصاً در تمِ قضاوت و دروغ) غیرقابل انکار است، اما ملبورن هویت مستقل خود را در فضاسازی دارد.
دبروگ معتقد است نیما جاویدی با ایدهای خارقالعاده شروع میکند که مخاطب را میخکوب میکند. او میگوید: «فیلم مخاطب را وادار میکند از خود بپرسد اگر جای قهرمانان داستان بود، چه میکرد؟» از نگاه او، فیلمنامهی قوی جاویدی باعث شده فاصله مخاطب غربی با سینمای ایران به حداقل برسد، چرا که معضلِ “انتخاب بین بد و بدتر” یک زبان مشترک انسانی است.
روتا به تغییر ناگهانی اتمسفر فیلم اشاره میکند. او مینویسد: «این اثر سینمایی با فضایی ساده شروع میشود اما در کمتر از ۲۰ دقیقه به یک تریلر پر اضطراب تبدیل میشود.» او فیلم را دارای فضایی صمیمی اما ترسناک میداند، ترسناک از این جهت که سوالات عمیقی درباره ماهیت انسانیت و بقا مطرح میکند.
این منتقد، اثر مذکور را اثبات این ادعا میداند که برای ساخت یک شاهکار نیازی به بودجههای کلان نیست. او میگوید: «سناریویی ساده که با چنان تنش و غمی اجرا شده که لحظات دلهرهآوری خلق میکند.» او استفاده از فضا و کارگردانی مسلط جاویدی را تحسین کرده و فیلم را در زمره آثار برجسته پر تعلیق قرار میدهد.
ویلکینسون روی پایانبندی فیلم تمرکز دارد و آن را “هوشمندانه و غافلگیرکننده” توصیف میکند. او معتقد است نحوه مقدمهچینی جاویدی در ابتدای فیلم و گرهگشایی (یا شاید گرهافکنی نهایی) در پایان، نویدبخش ظهور یک کارگردان مولف در سینمای ایران است.
فیلمنامهای قدرتمند که با استعاره تکاندهنده «وکیوم کردن لباسها»، حس خفگی نوزاد و فشارِ مهاجرت را به تصویر میکشد. این اثر صدای نسلی است که برای «موفقیت» باید هویتش را جا بگذارد؛ روایتی تلخ و نفسگیر که مخاطب را در فضایی سنگین حبس میکند و میگوید: «رها کن و برو، حتی اگر وجدانت برای همیشه درد بگیرد».
از نگاه من یکی از ضعیفترین آثار اخیر است؛ نه بازیها عمق دارند و نه دیالوگها شباهتی به واقعیت جامعه ایران. فیلم پر از حفرههای روایی آزاردهنده است و کارگردانی به قدری ضعیف عمل کرده که همذاتپنداری با شخصیتها در موقعیتهای پرتنش غیرممکن میشود. تماشای این اثرِ غیرواقعی را به هیچوجه توصیه نمیکنم.
این فیلم قرار نیست خوشایند باشد؛ بلکه با معذب کردنِ عمدی مخاطب و ایجاد فضایی خفهکننده، هنرش را نشان میدهد. پایانبندی جسورانه فیلم ثابت میکند که در بحران، اخلاق دیگر سیاه و سفید نیست. اثری درخشان که شجاعت فیلمساز در آن مشهود است و تا مدتها ذهن را درگیر چالشهای روانی خود میکند.
فیلم سینمایی ملبورن به عنوان نخستین گام حرفهای نیما جاویدی، مسیری پرفروغ را در عرصه بینالمللی طی کرد. این درام روانشناختی با تکیه بر فیلمنامهای دقیق و فضاسازیِ مینیمال، توانست تحسین منتقدان جهانی را برانگیزد و کلکسیونی ارزشمند از جوایز معتبر، از هرم طلایی قاهره تا جوایز فیلمنامهنویسی در اروپا و آسیا را از آن خود کند. در ادامه لیست کامل افتخارات این اثر را مشاهده میکنید:
این اثر ماندگار تصویری هولناک از شکنندگیِ رویاهاست؛ روایتی که نشان میدهد چگونه تمام برنامهریزیهای دقیقِ زندگی، میتواند با یک اتفاقِ پیشبینینشده و سکوتی مرگبار، دود شود و به هوا برود. نیما جاویدی با حبس کردن مخاطب در کنار امیر و سارا، ما را نه به قضاوت، بلکه به همذاتپنداری با وحشتی عمیق دعوت میکند. وحشتی که ریشه در لکنتِ زبان هنگام گفتنِ حقیقت دارد. فیلم با پایانبندیِ باز و تأملبرانگیزش، پرسشی ابدی را در ذهن میکارد: آیا فرار فیزیکی از مهلکه، به معنای رهایی از زندانِ وجدان نیز هست؟
اگر به سینمای قصهگو با تعلیقهای نفسگیر علاقه دارید و میخواهید جدالِ منطق و احساس را در بالاترین سطحِ بازیگری تماشا کنید، این اثر را در اولویت تماشای خود قرار دهید. هماکنون میتوانید برای دانلود فیلم ملبورن با کیفیت عالی و لینک مستقیم از باکس زیر استفاده کنید یا به صورت تماشای آنلاین در رسانه پخش فیلم، شریکِ دلهرههای این زوج در آخرین ساعات حضورشان در ایران باشید.
