مسعود شصتچی، کارمند ساده بایگانی که تنها ضعفش ناتوانی در «نه» گفتن است، ناخواسته در گردابی از هویتهای جعلی و دردسرهای مضحک غرق میشود. حالا او در جایگاه متهم دادگاه، باید ثابت کند که پزشک، افسر پلیس یا مربی فوتبال بودنش، تنها حاصل زنجیرهای از سوءتفاهمهای خندهدار بوده، نه یک کلاهبرداری سازمانیافته.
گاهی اوقات بزرگترین اشتباه یک انسان، ناتوانی در گفتن یک «نه» ساده است. شخصیتی که در دل جامعهای پر از نقاب، سعی میکند خودش باشد اما هر بار در لباسی جدید غرق میشود. مسعود شصتچی تنها یک کاراکتر کمدی نیست؛ او بازتابی از هویتهای گمشده و آدمهایی است که در موقعیتهای ناخواسته، مسیر زندگیشان برای همیشه تغییر میکند.
مجموعههای تلویزیونی مرد هزار چهره و دنباله موفق آن، مرد دو هزار چهره، از برجستهترین آثار کمدی در تاریخ تلویزیون ایران محسوب میشوند که به کارگردانی مهران مدیری روی آنتن رفتند. فصل اول این اثر در نوروز ۱۳۸۷ و با سرپرستی نویسندگانی چون پیمان قاسمخانی، در ۱۳ قسمت مهمان خانهها شد. استقبال بینظیر مخاطبان سبب شد تا مهران مدیری در نوروز ۱۳۸۸، ماجراجوییهای مسعود شصتچی را در «مرد دو هزار چهره» ادامه دهد؛ فصلی که با اضافهشدن حدود ۴۰ بازیگر جدید و تیم نویسندگی متشکل از خشایار الوند و امیرمهدی ژوله در ۱۳ قسمت ۴۰ دقیقهای تولید و پخش شد.
این دو اثر با فاصلهگرفتن از طنزهای کلامی و کلیشهای، به سمت یک کمدی موقعیت ساختاریافته حرکت کردند؛ جایی که موقعیتهای اجتماعی، مشاغل حساس و ناهنجاریهای فرهنگی با زبانی طنز اما گزنده نقد میشوند. جذابیت این روایت به حدی بود که در سال ۱۴۰۵، فصل سوم این مجموعه با عنوان «مرد سههزار چهره» برای پخش از شبکه سه سیما تولید شد و بار دیگر نام مسعود شصتچی را بر سر زبانها انداخت.
قصه با مردی سادهلوح و بیآزار به نام «مسعود شصتچی» آغاز میشود؛ کارمند بایگانی اداره ثبت احوال شیراز که همراه پدر و مادرش زندگی آرامی دارد و در آرزوی ازدواج با دختری به نام سحر است. سفر او به تهران برای دریافت جایزه بانکی برادر نامزدش، نقطه آغاز دردسرهای بیپایان اوست؛ دردسرهایی که شاید در نگاه اول شبیه به ماجراهای خندهدار و چالشهای قرعهکشی خودرو در سریال جایزه بزرگ به نظر برسد، اما برای مسعود خیلی زود ابعادی بحرانیتر به خود میگیرد. او ناخواسته در موقعیتهایی قرار میگیرد که او را به جای یک پزشک متخصص، یک افسر نیروی انتظامی، یک شاعر روشنفکر و در نهایت یک پدرخوانده مافیایی اشتباه میگیرند.
داستان در «مرد دو هزار چهره»، با بازگشت مسعود به خانه پس از تحمل شش ماه حبس ادامه مییابد. او حالا شغلش را در اداره ثبت احوال از دست داده و نامزدش سحر نیز او را طرد کرده است. شصتچی که با شماره شناسنامه نحس ۱۳ خود مدام دچار بدشانسی میشود، این بار با خودِ مهران مدیری (کارگردان و بازیگر) اشتباه گرفته میشود. مسعود که از این هویت جدید و احترام مضاعف لذت میبرد، تصمیم میگیرد این نقش را عامدانه بازی کند؛ اما ورود مدیری واقعی به کشور، مسعود را فراری داده و او را درگیر نقشهای جدیدی میکند.
او از کابین خلبان کاپیتان ساجدی تا نیمکت مربیگری تیمی به نام «سیکاد» و حتی محفل رمالها و جادوگران پرتاب میشود. در نهایت، پس از دستگیری مجدد و اعتراف به ناتوانی در «نه گفتن»، به ۱۰ سال تبعید در بدترین نقطه کشور محکوم میشود؛ روستایی آشنا به نام برره، جایی که شیرفرهاد و کیانوش پیرشده، او را با خود میبرند.
| نام بازیگر | نقش |
|---|---|
| مهران مدیری | مسعود شصتچی |
| غلامرضا نیکخواه | فریدون شصتچی |
| پروین قائممقامی | مادر مسعود شصت چی |
| فلامک جنیدی | سحر جندقی |
| رضا فیض نوروزی | آقای جندقی |
| پرویز فلاحیپور | دکتر طبیبیان بزرگ |
| سیامک انصاری | سهیل طبیبیان |
| اکرم محمدی | همسر دوم طبیبیان بزرگ |
| پرستو گلستانی | سهیلا طبیبیان |
| شهین تسلیمی | کتایون طبیبیان |
| امیرحسین رستمی | شروین مظاهری |
| جواد عزتی | پدربزرگ و خبرنگار |
| اسماعیل سلطانیان | سرگرد ریاحی |
| نصرالله رادش | سرباز مردانی |
| پژمان بازغی | سروان شاهین اعتمادی |
| شقایق دهقان | مرجان ریاحی |
| ساقی زینتی | زن سرگرد ریاحی مادر مرجان |
| مختار سائقی | استوار کریمی |
| حمید کاشانی | زندانی |
| رسول نجفیان | شاعر |
| سروش صحت | شاعر |
| نادر سلیمانی | شاعر |
| سعید پیردوست | استاد عزلت |
| الیکا عبدالرزاقی | نیکی خانم |
| علی لکپوریان | استاد طوفان |
| شادی احدیفر | – |
| علیرضا خمسه | قزاقه مندیان |
| بهاره رهنما | آذر ماه |
| رامین پورایمان | تفقد |
| شایان احدیفر | گرگین خان |
| روشنک عجمیان | – |
| ساعد هدایتی | قاضی پرونده |
| غلامحسین تسعیری | – |
| محمود شهریاری | خودش |
| رضا رشیدپور | خودش |
| سید محمدرضا حسینیان | – |
این دو مجموعه، بهویژه مرد دو هزار چهره، گامی رو به جلو در تکامل سریالسازی کمدی در ایران به شمار میروند. مهران مدیری با شناخت دقیق مخاطب و انتخاب فضایی متفاوت، اثری خلق کرد که پس از سالها همچنان ارزش تماشا و بررسی دارد.
یکی از نقاط قوت کلیدی در فصل دوم، قانونمند شدن اشتباهات هویتی است. در فصل اول، مسعود میتوانست با هرکسی اشتباه گرفته شود، اما در مرد دو هزار چهره، این جابهجاییها بر اساس یک منطق روایی پیش میرود. به عنوان مثال، رفتار غیرعادی او در نقش مهران مدیری، به پای مشکلات روانی این کارگردان نوشته میشود و در نقش خلبان، گریم و لباس به کمک او میآید تا کمکخلبان بیتجربه، تمام سوالات ناشیانه شصتچی را بخشی از یک آزمون پروازی تصور کند.
در مرد دو هزار چهره، بار اصلی طنز بر دوش خودِ مسعود شصتچی است. برخلاف فصل اول که کاراکترهای فرعی (مثل خانواده مافیایی یا شاعران) نقش پررنگی در خلق موقعیتهای کمدی داشتند، اینجا تنهایی مسعود و گیر افتادن او در مخمصههای بزرگتر است که بیننده را مجذوب میکند. سریال با هوشمندی از تکیهکلامهای تکراری فاصله گرفته و کمدی را از دل موقعیتهای بکر استخراج میکند؛ مانند سکانس بینظیر کباب درست کردن مسعود در هواپیما یا حضور او به عنوان شومن در مراسم عروسی دختر مورد علاقهاش که به یک کمدی سیاه و تلخ تبدیل میشود.
این اثر تنها برای خنداندن ساخته نشده است. ورود شصتچی به دنیای فوتبال و مربیگری تیم سیکاد، نگاهی انتقادی و جسورانه به پشتپردههای تاریک و روابط ناسالم در ورزش کشور دارد. همچنین پرداختن به باندهای رمالی و خرافهپرستی، نشاندهنده توجه نویسندگان به مسائل و معضلات روز جامعه است.
| سال | جایزه | رده | دریافتکننده | نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| 1390 | دوازدهمین دوره جشن حافظ | بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی | مهران مدیری | برنده |
| 1388 | یازدهمین دوره جشن حافظ | بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی | مهران مدیری | نامزدشده |
شخصیت مسعود شصتچی با آن معصومیت از دست رفته و دیالوگهای پر از استیصال، به یکی از ماندگارترین نمادهای تلویزیون تبدیل شده است. اگر میخواهید سیر تکامل یک کمدی ناب را ببینید و همراه با خندیدن، به عمق مناسبات اجتماعی فکر کنید، تماشای این دو شاهکار تلویزیونی را نباید از دست بدهید. شما همراهان عزیز رسانه پخشفیلم میتوانید هماکنون تمامی قسمتهای «مرد هزار چهره» و «مرد دو هزار چهره» را با بالاترین کیفیت و ترافیک نیمبها از سرورهای اختصاصی ما دانلود و یا به صورت آنلاین تماشا کنید.
بله، طبق اخبار جدید، فصل سوم این سریال با نام «مرد سههزار چهره» در سال ۱۴۰۵ تولید و آماده پخش شده است؛ جزییات کامل آن را میتوانید در گزارش ساخت سریال مرد ۳ هزار چهره مطالعه کنید.
علاوه بر تغییر تیم نویسندگان و جدایی پیمان قاسمخانی، در فصل دوم شاهد منطقیتر شدن روند اشتباهات هویتی و تمرکز بیشتر روی درونیات و استیصال کاراکتر مسعود شصتچی هستیم.
