داستان فیلم
پس از سقوط تروا، سفر بازگشت ادیسه به زادگاهش، به نبردی نفسگیر با خدایان خشمگین و هیولاهای اساطیری بدل میشود. او برای رسیدن به آغوش خانواده، باید از دل طوفانهای شوم و طلسمهای باستانی جان سالم به در ببرد.
پس از سقوط تروا، سفر بازگشت ادیسه به زادگاهش، به نبردی نفسگیر با خدایان خشمگین و هیولاهای اساطیری بدل میشود. او برای رسیدن به آغوش خانواده، باید از دل طوفانهای شوم و طلسمهای باستانی جان سالم به در ببرد.
چهرهی خسته و آفتابسوختهی مت دیمون در قابهای عظیم آیمکس ۷۰ میلیمتری، از همان اول به ما میفهماند با یک قهرمان معمولی طرف نیستیم. او در نقش اودیسئوس، زیر نگاه سرد و دقیقِ کریستوفر نولان، میان فرسودگی، برگشتن به خانه و ازهمپاشیدنِ ذهنش گیر افتاده است. «The Odyssey 2026» با تکیه بر مقیاس بصری بزرگ و بودجهای ۲۵۰ میلیون دلاری، داستانی کهن را به تجربهای پرتنش و روانشناختی تبدیل میکند؛ جایی که ترسِ اصلی، نه هیولاهای بیرونی، بلکه زخمهایی است که هنوز در ذهن قهرمان باقی ماندهاند.
بعد از موفقیت بزرگ «اوپنهایمر» و آن همه تحسینی که برایش رقم خورد، طبیعی بود که نگاهها به پروژه بعدی نولان خیره بماند. اینبار او بهجای فیزیک کوانتوم، سراغ یکی از کهنترین روایتهای بشر رفته؛ روایتی که از دل حماسه هومر میآید و حالا در قالبی تازه و امروزی بازخوانی شده است. «ادیسه» (The Odyssey 2026) فقط یک اقتباس ادبی نیست؛ یک پروژهی بزرگ و جاهطلبانه است که با فیلمبرداری ۷۰ میلیمتری IMAX، مفهوم سفر قهرمان را در شکلی زمینیتر، خشنتر و انسانیتر روایت میکند.
این فیلم که در تابستان ۱۴۰۵ روی پرده رفت، ما را به دریای مدیترانه در دوران باستان میبرد؛ جایی که اودیسئوس، پادشاه ایتاکا، باید راهی برای بازگشت به خانه پیدا کند، آن هم در حالی که هم طبیعت علیه اوست، هم جنگ، و هم سایهی خودش. نولان در این فیلم هم نشان میدهد چرا هنوز یکی از معدود فیلمسازهایی است که به قدرت تصویرِ واقعی، لوکیشنهای حقیقی و تجربهی سینماییِ ملموس وفادار مانده است.
داستان فیلم، هرچند ریشه در ساختار سههزارساله هومر دارد، اما در دستهای نولان به روایتی غیرخطی و روانشناختی تبدیل شده است. اودیسئوس (با بازی مت دیمون) بعد از پیروزی خونین در جنگ تروآ، سفری را آغاز میکند که قرار بود کوتاه باشد، اما در عمل ده سال طول میکشد. این مسیر فقط یک جابهجایی جغرافیایی نیست؛ بیشتر شبیه عبور از رنج، غرور، گناه و فرسایش روحی است.
برخلاف نسخههای پرزرقوبرق و فانتزیِ معمول در هالیوود، نولان «The Odyssey» را در فضایی از واقعگرایی ملموس روایت میکند. بهجای خدایانِ نمایشی و اغراقشده، با طوفانهای شدید، خشونتِ طبیعت و فشارهای روانی روبهرو هستیم. در ایتاکا، پنهلوپه (با بازی آن هاتاوی) زیر فشار خواستگاران طمعکار، ستون بقا را نگه میدارد؛ و تلماخوس (با بازی تام هالند) در جستوجوی ردپای پدر، کمکم به حقیقتهایی تلخ درباره میراث خانوادگیاش نزدیک میشود.
مواجههای تلخ با فروپاشی و جنونِ قدرت که پیشتر زبانه کشیدنِ آتشِ خیانتهای آن را در سریال خاندان اژدها (House of the Dragon) دیده بودیم، اما اینبار نبرد نه بر فراز آسمان و با غرش اژدهایان، که در دل واقعگراییِ خشنِ طبیعت رخ میدهد. اینجا با تقابلِ مردی روبهرو هستیم که در دریا گم شده و خانهای که در خشکی، آرامآرام فرو میریزد.
| بازیگر | نقش |
|---|---|
| تراویس اسکات | بارد |
| مت دیمون | اودیسئوس |
| رابرت پتینسون | آنتینوس |
| کوری هاوکینز | پولیبوس |
| جارت جی. مرز | لئودس |
| نیکو نیکوترا | پیساندر |
| تام هالند | تلماخوس |
| الیوت پیج | سینون |
| شیلو فرناندز | اولین تروآیی |
| رَفی گاورون | دومین تروآیی |
| آن هاتاوی | پنهلوپه |
| الیس گابل | الاتوس |
| ایدو گلدبرگ | آمفیدمون |
فیلم «ادیسه» بدون شک یکی از بحثبرانگیزترین آثار سال ۲۰۲۶ بود. بعضی منتقدان آن را یک تجربهی بصری و فلسفی درخشان دانستند، و بعضی دیگر معتقد بودند نولان هنگام اقتباس سینمایی و بازآفرینی این متن کهن، بخشی از هویت کلاسیک آن را با زبان امروز جابهجا کرده است. با این حال، فیلم در IMDb امتیاز ۸٫۵ و در Rotten Tomatoes رضایت ۹۴٪ مخاطبان را ثبت کرده و بههرحال در جمع آثار پرمخاطب و پربحث سال قرار گرفته است.
نولان در «The Odyssey» دوباره سراغ یکی از ابزارهای محبوب خودش رفته: شکستن خط زمان. تدوین فیلم مدام بین تروآی در حال سوختن، سالهای سرگردانی اودیسئوس و فضای خفقانآور ایتاکا جابهجا میشود. این ساختار شاید در نگاه اول کمی دشوار به نظر برسد، اما هرچه فیلم جلوتر میرود، روشنتر میشود که این شگرد، بهترین راه برای نمایش ذهن زخمی و آشفتهی قهرمان است.
مت دیمون در نقش اودیسئوس، تصویری فرسوده، انسانی و چندلایه ارائه میدهد؛ مردی که بیشتر شبیه بازماندهای سنگینبار از جنگ تروآست تا یک قهرمان بینقص. آن هاتاوی هم در نقش پنهلوپه، خیلی فراتر از کلیشهی «همسرِ منتظر» ظاهر میشود و حضوری حسابشده، هوشمند و تعیینکننده دارد.
از نظر فنی، با اثری طرف هستیم که بهراحتی میشود آن را یک نقطه عطف دانست. هویته ون هویتما، فیلمبردار همیشگی نولان، با دوربینهای آیمکس ۷۰ میلیمتری تصاویری ساخته که در سینمای تاریخی کمتر دیدهایم. وزن کشتیهای باستانی روی آب، خشونتِ ملموس نبردها و بافت زبر زرهها و صخرهها، همه کمک میکنند حس کنیم واقعاً در دل آن جهان ایستادهایم.
موسیقی متنِ لودویگ گورانسون هم نقش مهمی دارد. او با ترکیب سازهای کهن و لایههای الکترونیک، فضایی ساخته که هم حالوهوای باستانی دارد و هم اضطرابِ امروز را منتقل میکند؛ ترکیبی که دقیقاً با فضای فیلم جور درمیآید.
پیشنهاد اختصاصی
غرق در شکوه نبردهای عظیم و قصههای ماندگار تاریخ شدهاید؟ جهانِ بیکرانِ شاهکارهای تاریخی و اساطیری چشمانتظار شماست.
«ادیسه» فیلم بدی نیست، اما برای لذت بردن از آن باید کمی واقعبین بود. اگر با اشعار هومر آشنا باشید، احتمالاً از ساختار روایی و جزئیاتش بیشتر لذت میبرید. با این حال، به نظرم هیاهوی پیرامون فیلم، بیش از آنکه فقط به کیفیتش مربوط باشد، از نام کریستوفر نولان هم نیرو گرفته است. نولان در سینمای علمی-تخیلی فوقالعاده است، اما در سینمای تاریخی، آنطور که باید و شاید همیشه غافلگیرکننده نبوده. بعضی لحنها و دیالوگهای مدرن هم در بستر تاریخی فیلم، کمی ناهماهنگ به نظر میرسند. در مجموع، فیلم خوب است، اما به نظرم در ردهی بهترین آثار نولان قرار نمیگیرد.
نولان در این اقتباس سهساعته با چالش بزرگی روبهرو بوده: اینکه چطور ۲۴ کتابِ حماسی را به یک فیلم منسجم تبدیل کند. و راستش در بیشتر بخشها موفق هم بوده است. شروع فیلم کمی زیر بار توضیحات سنگین میرود، اما بعد از آن بهتدریج تبدیل به یک تجربهی بصری جدی و پرقدرت میشود. بهنظر میرسد نولان خوب فهمیده که ماندگاری این روایت نه در هیولاها، بلکه در فشار روانی جنگ و بازگشتِ ناتمامِ اودیسئوس است. مت دیمون و آن هاتاوی عالی هستند، هرچند بازی تام هالند در بعضی لحظهها کمی کمرمقتر به چشم میآید. با این حال، فیلم در مجموع سفری سینمایی و ارزشمند است که یادآوری میکند این قصه بعد از سه هزار سال هنوز زنده است.
شاید بد نباشد کمی راحتتر تماشا کنیم! من با توقعی متعادل سراغ فیلم رفتم؛ نه با وسواس روی همه جزئیات، فقط برای اینکه وارد یک داستان حماسی و بزرگ شوم. نتیجه هم برایم کاملاً رضایتبخش بود. این روزها خیلیها میخواهند از هر فیلمی یک پروندهی تحلیلی بیرون بکشند، اما گاهی واقعاً بهتر است فقط تماشاگر باشیم و از عظمت تصویر و روایت لذت ببریم.
فیلم «ادیسه» فقط یک تجربهی سینمایی نیست؛ بیرون از سالن هم حاشیهها و نکات جالب خودش را داشته است:
«The Odyssey» اثری نیست که به این سادگیها از یاد برود. اقتباس جدید نولان، سفر اودیسئوس را از یک داستان اسطورهایِ ساده به تجربهای عمیق درباره جنگ، فقدان و رنجِ بازگشت تبدیل کرده است؛ روایتی که نشان میدهد گاهی سختترین بخشِ یک نبرد، روبهرو شدن با آثار آن پس از رسیدن به خانه است.
اکنون میتوانید این اثر حماسی را با کیفیتهای مختلف، به همراه زیرنویس اختصاصی و دوبله فارسی از پخش فیلم دانلود کرده یا بهصورت آنلاین به تماشای آن بنشینید.
فکر میکنید نولان توانسته حق مطلب را ادا کند یا نگاهش بیش از حد مدرن شده؟ نظرتان را پایین همین مقاله با ما درمیان بگذارید.
فعلا کسی نظر نداده !
اولین نفری باش نظرشو راجب این فیلم میگه (: