مرگ یک مادر، فرزندان پراکندهاش را پس از سالها در خانه پدری گرد هم میآورد. اما این گردهمایی سوگوارانه با برملا شدن وصیتی غریب، به آزمونی پرتنش تبدیل میشود: پیکر مادر باید به مدت سه روز در خانه بماند. سه روز انتظار که دیوارهای سکوت را فرو میریزد و زخمهای کهنه سر باز میکنند.
میگویند مرگ، خانواده را دور هم جمع میکند. اما چه اتفاقی میافتد اگر این گردهمایی، نه به اتحاد، که به انفجار کینههای کهنه و رازهای مدفون شده ختم شود؟ «مرگ ماهی» داستان خانوادهای است که با مرگ مادرشان، زنده بودنِ خود را به محاکمه میکشند.
در چشمانداز سینمای اجتماعی ایران، روحالله حجازی با «مرگ ماهی» (Marge Mahi) قدم به قلمرویی آشنا اما پرریسک میگذارد: درامی خانوادگی که حول محور یک فقدان شکل میگیرد. این رویکرد تحلیلی به شکافهای خانوادگی، که در سینمای اجتماعی ایران ابعاد متفاوتی به خود گرفته است، یادآور درامهای تکاندهندهای همچون فیلم دارکوب است که در آن، بحران اعتیاد یک مادر، پایههای یک خانواده را به لرزه درمیآورد. «مرگ ماهی» که در سال ۱۳۹۳ تولید و دو سال بعد به نمایش درآمد، تجربهای است که حجازی در آن سه مسئولیت اصلی کارگردانی، نویسندگی و تهیهکنندگی را بر عهده داشته و تلاش کرده تا از دل یک موقعیت تراژیک، به کالبدشکافی روابط انسانی بپردازد.
قصه با یک اتفاق قطعی آغاز میشود: مرگ مادر یک خانواده پرجمعیت. اما این پایان، خود سرآغاز یک ماجرای دیگر است. فرزندان که برای مراسم تدفین گردهم آمدهاند، با وصیتی عجیب از سوی مادرشان مواجه میشوند که توسط پرستار وفادار او (با بازی پانتهآ بهرام) ابلاغ میشود: پیکر او باید به مدت سه روز در خانه باقی بماند. این درخواست نامتعارف، به سرعت به کاتالیزوری برای بروز اختلافها، کینههای قدیمی و بحرانهای دفنشده میان بازماندگان تبدیل میشود و این تازه شروع ماجراست؛ چرا که کشف حقیقتی دیگر درباره اموال مادر، این تنش را به نقطه جوش میرساند.
| بازیگر | نقش |
|---|---|
| نیکی کریمی | تهمینه |
| علی مصفا | بهرام |
| طناز طباطبایی | فریده |
| ریما رامین فر | رعنا |
| بابک کریمی | فرهاد |
| بهرنگ علوی | رضا |
| حسام محمودی | روزبه |
| مروارید کاشیان | الهام |
| پانتهآ بهرام | لیلا |
| بابک حمیدیان | رامین |
| سحر دولتشاهی | مهناز |
| رابعه مدنی | مادرجون |
| سمت / عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| کارگردان، تهیهکننده و نویسنده | روحالله حجازی |
| موسیقی | حامد ثابت |
| فیلمبردار | محمود کلاری |
| تدوینگر | هایده صفییاری، سپیده عبدالوهاب |
| توزیعکننده | رسانه فیلمسازان |
| تاریخ انتشار | ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵ |
| مدت زمان | ۱۱۰ دقیقه |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی |
| فروش گیشه | ۵۷۶٬۴۵۰٬۰۰۰ تومان |
پیش از این فیلم سینمایی، حجازی با آثاری چون «زندگی خصوصی آقا و خانم میم» و تلهفیلم تحسینشده «سپیده»، نشان داده بود که مضامین تقابل سنت و مدرنیته و بهویژه مسئله مرگ و زندگی، از دغدغههای اصلی اوست. با این حال، این اولین اثری است که او فیلمنامه آن را به تنهایی به نگارش درآورده و امضای مستقل خود را در روایتگری به چالش کشیده است. این فیلم تلاشی است برای کندوکاو در این مفهوم که چگونه حضور فیزیکی مرگ میتواند حقیقت زندگان را آشکار سازد.
یکی از بارزترین ویژگیهای ساخته حجازی، تعدد کاراکترها و استفاده از گروهی پرستاره از بازیگران سینمای ایران است. این رویکرد، ناخودآگاه آثار پرجمعیتی چون «اجارهنشینها» (داریوش مهرجویی)، «مادر» (علی حاتمی)، «درباره الی» (اصغر فرهادی) و «یه حبه قند» (رضا میرکریمی) را به یاد میآورد. این فیلمها ثابت کردند که میتوان روایتی جذاب را بدون تکیه بر یک قهرمان واحد پیش برد. اما «مرگ ماهی» در این آزمون با چالشهایی جدی روبهروست.
در نمونههای موفق، حتی در غیاب یک پروتاگونیست کلاسیک، یک یا دو شخصیت به عنوان محور عاطفی یا نقطه دید مخاطب عمل میکنند؛ مانند «سپیده» در «درباره الی» یا «پسند» در «یه حبه قند». مشکل اصلی فیلم حجازی، سردرگمی مخاطب در یافتن چنین لنگرگاهی است. داستان با تمرکز نسبی بر کاراکتر طناز طباطبایی آغاز میشود، اما این شخصیت به اندازهای پرداخت نمیشود که بتواند بار دراماتیک قصه را به دوش بکشد و مخاطب را تا انتها با خود همراه سازد. این پراکندگی، فرصت برقراری ارتباط عمیق و همذاتپنداری با هر یک از کاراکترها را از تماشاگر سلب میکند.
فیلمنامهنویس با طرح یک وصیت اسرارآمیز، انتظاری را در ذهن مخاطب ایجاد میکند: دلیل این درخواست سه روزه چیست؟ اما با پیشرفت داستان، این پرسش محوری هم برای شخصیتها و هم برای فیلمساز رنگ میبازد و در میان انبوهی از خردهروایتها و دعواهای خانوادگی گم میشود. این رها کردن سوالات کلیدی، با مفهوم «پایان باز» که ریشه در پیچیدگیهای شخصیت و جهان مدرن دارد، متفاوت است. در اینجا، فیلم بیش از آنکه به پایانی باز دست یابد، به ابهامی روایی دچار میشود که حاصل ضعف در پرداخت پیرنگ اصلی است.
با وجود ضعفهای فیلمنامه که برای بررسی دقیقتر میتوانید به شناسنامه کامل این فیلم در ویکیپدیا مراجعه کنید، نمیتوان از دستاوردهای تکنیکی اثر چشمپوشی کرد. حجازی به عنوان کارگردان فیلم مرگ ماهی، پیشرفت قابل توجهی را به نمایش میگذارد.
شاید جسورانهترین تصمیم کارگردان، استفاده از قابهای کاملاً ثابت در تمام طول فیلم باشد. این انتخاب که با هنر فیلمبرداری استادانه محمود کلاری به اجرا درآمده، فضایی تئاتری و خفقانآور خلق میکند. این سکون دوربین، برخلاف ظاهر سادهاش، نیازمند تسلط بالا بر نورپردازی، طراحی صحنه و هدایت بازیگران برای ایجاد ریتم درونی قاب است. این قابهای ایستا، به خوبی حس حبس شدن شخصیتها در گذشته و در فضای متشنج خانه مادری را به بیننده منتقل میکنند.
هایده صفییاری و سپیده عبدالوهاب، تدوین فیلم را بر اساس ریتمی آرام و متناسب با سکون دوربین و سنگینی فضای داستان بنا کردهاند. این ریتم کند، به جز در لحظات انفجاری مشاجرات، به مخاطب فرصت میدهد تا در اتمسفر سرد خانه غرق شود. اگر فیلمنامه از انسجام بیشتری برخوردار بود، این هماهنگی میان فرم و محتوا میتوانست به خلق اثری ماندگار منجر شود.
این فیلم ایرانی در نهایت به اثری تبدیل میشود که در سطح کارگردانی و اجرا موفقتر از فیلمنامه عمل میکند. حجازی موفق میشود خانوادهای را به تصویر بکشد که مرگ عزیزشان، نه عامل اتحاد، بلکه بهانهای برای تسویهحسابهای شخصی میشود و همین تضاد، ارزش تماشای فیلم را دوچندان میکند.
«مرگ ماهی» بیش از آنکه روایتی درباره مرگ یک فرد باشد، تلنگری است به مخاطب تا ببیند چگونه زندگی با تمام پیچیدگیهایش، در برابر قطعیت مرگ به یک بازیچه بیاهمیت بدل میشود. برای درک کامل جزئیات بصری خیرهکننده و اتمسفر سنگین فیلم، تجربه تماشا آنلاین با کیفیت بالا ضروری است و سایت «پخش فیلم» این امکان را به بهترین شکل برای شما فراهم میکند. همچنین برای آن دسته از علاقهمندانی که مایل به تحلیل دقیقتر قاببندیهای هنرمندانه هستند، گزینهی دانلود فیلم مرگ ماهی با لینک مستقیم در دسترس است تا این درام روانشناختی را برای همیشه در آرشیو خود داشته باشند.
این وصیت در واقع یک «مکگافین» سینمایی است؛ یعنی یک عنصر داستانی که هدف اصلی آن نه پیدا کردن پاسخ، بلکه پیش بردن قصه و ایجاد موقعیت دراماتیک است. فیلم هرگز پاسخ مستقیمی به این سوال نمیدهد، زیرا هدف اصلی فیلمساز نمایش تأثیر این درخواست بر روابط فرزندان و آشکار شدن کینههای قدیمی آنها در این سه روز است، نه کشف یک راز مشخص.
«مرگ ماهی» به دلیل گردهم آوردن گروهی از بهترین بازیگران سینما مشهور است. از جمله ستارگان اصلی این فیلم میتوان به نیکی کریمی، علی مصفا، طناز طباطبایی، ریما رامین فر، بابک کریمی، پانتهآ بهرام و بابک حمیدیان اشاره کرد. این تیم پرستاره یکی از نقاط قوت اصلی فیلم در جذب مخاطب محسوب میشود.
این یک تصمیم هنری و کارگردانی آگاهانه از سوی روحالله حجازی است. استفاده از قابهای ثابت چند هدف را دنبال میکند:
این سبک بصری، فرم فیلم را با محتوای داستان (انجماد روابط) هماهنگ میکند.
این سوال یکی از بحثبرانگیزترین نکات درباره فیلم است. در حالی که برخی ممکن است آن را یک «پایان باز» هنری تلقی کنند، بسیاری از منتقدان معتقدند که فیلم در پاسخگویی به سوالات اصلی که خودش مطرح کرده (مانند دلیل وصیت یا سرنوشت نهایی شخصیتها) ناتوان است. این موضوع بیشتر از آنکه یک پایان باز هدفمند باشد، به عنوان یک «ابهام روایی» ناشی از ضعف در پرداخت پیرنگ اصلی شناخته میشود.
شما میتوانید برای تماشای آنلاین این اثر سینمایی با بهترین کیفیت تصویر و صدا به وبسایت «پخش فیلم» مراجعه کنید. همچنین، گزینه دانلود فیلم مرگ ماهی با لینک مستقیم و حجمهای متنوع برای کاربرانی که مایل به ذخیره فیلم در آرشیو شخصی خود هستند، فراهم شده است تا از تماشای این درام رمزآلود لذت ببرید.
فعلا کسی نظر نداده !
اولین نفری باش نظرشو راجب این فیلم میگه (: